گلرو نجیب اوغلو ( Gülru Necipoğlu) در سوم آوریل سال ۱۹۵۶ در استانبول متولد شد. تحصیلات اولیۀ خود را در کالج رابرت استانبول در سال ۱۹۷۵ به پایان رساند و برای ادامۀ تحصیل به ایالات متحده مهاجرت کرد.
او در سال ۱۹۷۹ مدرک کارشناسی تاریخ هنر را با تمرکز بر قرون وسطای متاخر و رنسانس از دانشگاه وسلین دریافت کرد.
در سال ۱۹۸۲، مقطع کارشناسی ارشد را در رشتۀ هنر و معماری اسلامی دریافت کرد، سپس در سال ۱۹۸۶ دکترای خود را در دانشگاه هاروارد به پایان رساند.
رسالۀ دکترای ایشان با عنوان «شکلگیری سنت سلطنتی عثمانی: کاخ توپقاپی در قرون پانزدهم و شانزدهم»[۱] تحت راهنمایی اولگ گرابار انجام شد. رساله دکتر گلرو نجیب اوغلو در سال ۱۹۸۶ برندۀ جایزۀ ملک فهد در زمینۀ بهترین پژوهش در معماری اسلامی شد.
دستاوردهای گلرو نجیب اوغلو در حوزه هنر اسلامی
دکتر گلرو نجیب اوغلو از سال ۱۹۹۳ تا به امروز استاد و رئیس برنامۀ هنر و معماری آقاخان در دانشگاه هاروارد بوده است.
او متخصصی شناخته شده در مطالعات هنر و معماری اسلامی پیشامدرن، به ویژه در نواحی مدیترانه است. در باب علاقهمندیهای گلرو نجیب اوغلو میتوان اشاره کرد به پرسشهایی مانند:
- زیباییشناسی جهانوطنی
- اتصالات فرامنطقهای بین امپراتوریهای آغاز عصر مدرن (عثمانی، صفوی، گورکانی)
- مبادلات هنری بینافرهنگی با اروپای بیزانسی و رنسانسی
همچنین محوریت مطالعات تاریخنگاری معماری و هنر اسلامی گلرو نجیب اوغلو توجه به چندین ویژگی شاخص است:
- عرف، نقشهها و طرحهای معماری پیشامدرن
- زیباییشناسی تزئینات انتزاعی
- زیباییشناسی طرحهای هندسی
- روششناسی و تاریخنگاری در حوزۀ سازههای جدید هنر اسلامی با نگاهی نقادانه
گلرو نجیب اوغلو با عنوان همکار پستدکترا در دانشگاه کلمبیا (۸۷-۱۹۸۶)، کتاب «زندگی یک بنای سلطنتی: ایاصوفیه پس از بیزانتیوم»[۲] را، بر پایۀ پژوهشهای خود، در سال ۱۹۹۲ منتشر کرد.
افتخارات علمی گلرو نجیب اوغلو
یکی از مقالات اولیۀ نجیب اوغلو به نام «نقشهها و الگوها در عرف معماری عثمانی در قرون پانزدهم و شانزهم»[۳]، در سال ۱۹۸۶ جایزۀ بهترین مقالۀ انجمن مورخان معماری با نویسندهای جوان را از آن خود کرد.
همچنین مقالۀ دیگری با عنوان «سلیمان محتشم و بازنمایی قدرت»[۴] در سال ۱۹۹۱ جایزۀ بهترین مقالۀ منتشرشده در انجمن مطالعات ترکیه را برای او به ارمغان آورد.
اولین کتاب گلرو نجیم اوغلو به نام «معماری، تشریفات و قدرت: کاخ توپقاپی در قرون پانزدهم و شانزدهم» [۵] (۱۹۹۱) که نتیجۀ رسالۀ دکترا و دانش او در زمینه معماری اسلامی بوده است، با پشتوانههای مالی مختلفی از جمله کمکهزینۀ بنیاد تاریخ معماری حمایت شده است.
دکتر نجیب اوغلو موفق به دریافت چندین جایزه برای کتاب «طومار توپقاپی: هندسه و تزئین در معماری اسلامی»[۶] (۱۹۹۵)، شد:
- جایزۀ بهترین کتاب جدید در زمینۀ معماری و برنامهریزی شهری انجمن ناشران آمریکایی
- جایزۀ کتاب اسپیرو کوستوف[۷] برای معماری و شهرسازی از انجمن مورخان معماری در سال ۱۹۹۶
- جایزۀ کتاب آلبرت حورانی[۸] از انجمن مطالعات خاورمیانه در سال ۱۹۹۶
کتاب مذکور توسط مهرداد قیومی بیدهندی به فارسی ترجمه شده است.
کتاب دیگر نجیب اوغلو به نام «عصر سنان: فرهنگ معماری در امپراتوری عثمانی»[۹] (۲۰۰۵) جایزۀ کتاب آلبرت حورانی و جایزۀ کتاب فؤاد كوپرولو[۱۰] انجمن مطالعات ترکیه را گرفت. ترجمۀ ترکی کتاب در سال ۲۰۱۴ برندۀ جایزۀ کتاب نجیب فاضل[۱۱] شد.
مقالات تکمیلی در توضیح کتب
نجیب اوغلو یکی از اعضای منتخب آکادمی بریتانیا، انجمن فلسفی آمریکا، آکادمی هنر و علوم آمریکا، و مرکز بینالمللی مطالعات معماری آندرئا پالادیو در ویچنتسای ایتالیاست.
در سال ۲۰۲۳، نشان یک عمر دستاورد موزۀ ملی هنر آسیایی اسمیتسونین[۱۵] برای خدمت به هنر آسیایی به این پژوهشگر برجسته هنر اسلامی اهدا شد.
لیست کتابهای گلرو نجیب اوغلو
- Editor of Muqarnas: An Annual on the Visual Cultures of the Islamic World (Leiden and Boston: Brill, since ۱۹۹۳).
- Editor of Studies and Sources on Islamic Art and Architecture: Supplements to Muqarnas (Leiden and Boston: Brill, since ۱۹۹۳)
- Treasures of Knowledge: An Inventory of the Ottoman Palace Library (۱۵۰۲/۳-۱۵۰۳/۴), ۲ vols., ed. Gülru Necipoğlu, Cemal Kafadar, Cornell H. Fleischer (Supplements to Muqarnas, vol. ۱۴, Leiden and Boston: Brill, ۲۰۱۹).
- A Companion to Islamic Art and Architecture, ed. Finbarr Barry Flood and Gülru Necipoğlu, Wiley Blackwell Companions to Art History, ۲ vols. (Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons, ۲۰۱۷).
- The Arts of Ornamental Geometry: A Persian Compendium on Similar and Complementary Interlocking Figures, ed. Gülru Necipoğlu (Supplements to Muqarnas, vol. ۱۳, Leiden: Brill, ۲۰۱۷).
- Histories of Ornament: From Global to Local, ed. Gülru Necipoğlu and Alina Payne (Princeton, New Jersey: Princeton University Press, ۲۰۱۶).
- Sinan Çağı: Osmanlı İmparatorluğu’nda Mimarî Kültür, Gül Çağalı-Güven, (Istanbul: Bilgi University Press, ۲۰۱۳, second edn. ۲۰۱۷): Expanded Turkish translation of The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire(London: Reaktion Books, ۲۰۰۶, second edn. ۲۰۱۱).
- Sinan’s Autobiographies: Five Sixteenth-Century Texts.Introductory Notes, Critical Editions, and Translations by Howard Crane and Esra Akın. Edited with a Preface by Gülru Necipoğlu (Supplements to Muqarnas, vol. ۱۱, Leiden and Boston: Brill, ۲۰۰۶).
- The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire (London: Reaktion Books, with Princeton University Press, ۲۰۰۵). [Revised second edition, London: Reaktion Books, with the University of Chicago Press, ۲۰۱۱].
- ve ۱۶. Yüzyılda Topkapı Sarayı: Mimari, Tören ve İktidar,trans. Ruşen Sezer (Yapı ve Kredi Bankası, Istanbul, ۲۰۰۷, reprint ۲۰۱۴).
- Persian Translation of The Topkapı Scroll book by Mihrdad Qayyumi Bidhindi, Handasa va Tazyin dar Mi‘mari-yi Islami: Tomar-i Topkapı (Tehran: Kitabkhana-yi Milli-yi Iran, ۱۳۷۹).
- The Topkapı Scroll—Geometry and Ornament in Islamic Architecture, The Getty Center for the History of Art and the Humanities, distributed by Oxford University Press, ۱۹۹۵. [The Getty Virtual Library link to the full copy of the book The Topkapı Scroll — Geometry and Ornament in Islamic Architectureis.
- Palaces in the Pre-Modern Islamic World, ed. Gülru Necipoğlu, Special Issue of Ars Orientalis, ۲۳ (۱۹۹۳), with her introduction and essay: “Shifting Paradigms in the Palatial Architecture of the Pre-Modern Islamic World” (۳-۲۷); “Framing of the Gaze in Ottoman, Safavid, and Mughal Palaces” (۳۰۳-۴۲).
- Architecture, Ceremonial and Power: The Topkapı Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries (Boston: M.I.T. and The Architectural History Foundation, ۱۹۹۱).
راههای ارتباطی و منابع رسمی:
آدرس:
۴۸۵ Broadway ۴۱۴, Cambridge, MA ۰۲۱۳۸
ایمیل:
تلفن:
۶۱۷.۴۹۵.۲۳۵۵
صفحه رسمی گلرو نجیب اوغلو در دانشگاه هاروارد:
دپارتمان مرکز مطالعات خاورمیانۀ دانشگاه هاروارد (CMES):
پینوشت:
[۱] The Formation of an Ottoman Imperial Tradition: The Topkapı Palace in the ۱۵th and ۱۶th Centuries
[۲] The Life of an Imperial Monument: Hagia Sophia after Byzantium
[۳] Plans and Models in ۱۵th and ۱۶th-Century Ottoman Architectural Practice
[۴] Süleyman the Magnificent and the Representation of Power in the Context of Ottoman-Habsburg-Papal Rivalry
[۵] Architecture, Ceremonial and Power: The Topkapı Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries
[۶] The Topkapı Scroll—Geometry and Ornament in Islamic Architecture
[۷] Spiro Kostof
[۸] Albert Hourani
[۹] The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire
[۱۰] Fuat Köprülü
[۱۱] Necip Fazıl
[۱۲] Histories of Ornament: From Global to Local
[۱۳] اسلید هنرهای زیبا قدیمیترین کرسی استادی هنر و تاریخ هنر در دانشگاههای کمبریج و آکسفورد و کالج لندن است. این کرسیها را در سال ۱۸۶۹ فلیکس اسلید، مجموعهدار هنری و فعال امور بشردوستانه، پایه گذاشت.
[۱۴] Kunsthistorisches Institut
[۱۵] Smithsonian’s National Museum of Asian Art
بدون دیدگاه